Z górskich szczytów lawina, Bogu czyniąc szkodę,

Strąciła w przepaść nizin Marcina Swobodę.

 

Spadał, czując, jak w ciele kość szaleje krucha,

I uderzył się o ziem ostatnią mgłą ducha.

 

Poniszczony śmiertelnie, chciał się z bólem wadzić,

Wokół bólu jął miazgę człowieczą gromadzić

 

Dłoń złamana w niej tkwiła, jak nóż w ciepłym chlebie!

To się ciułał, to trwonił...i tak pełzł przed siebie.

 

I z trudem bezkształtnego ciała rozwłóczyny

Doczołgały się wreszcie do stóp dziewczyny.

 

Wargami, zszarpanymi o skały i krzaki,

Szeptały własne imię pewno dla poznaki.

 

Bocząc się na pełzacza, w ogrodzie bielała.

"Nie strasz kwiatów ranami! Precz, kałużo ciała!

 

Odkrwaw mi się od stopy! Szukaj lęków w niebie!

Próżno szepcesz swe imię! Nie poznaję ciebie!" - 

 

A Bóg z nieba zawołał: "Wstyd dziewczyno młoda!

Nie poznałaś? - Jam poznał! To - Marcin Swoboda!"

 

I pobladła dziewczyna i odrzekła: "Boże!

Już to ciało Marcinem dla mnie być nie może!..."

 

A Bóg otchłań do niego przybliżył mogilną,

Aby ciału ułatwić śmierć już bardzo pilną.

 

I biedne, przez dziewczynę nie poznane ciało, 

Poszeptawszy swe imię, w otchłań się przelało.


Jednym jarzmo kochania, drugim nędzy brzemię, 

A im tylko modlitwa dumne zgina karki! 

Szept, z piersi wyzwolony, ulata nad ziemię, 

Jak motyl, co pamięta, że wyszedł z poczwarki. 



Lecz by z tłumem we wspólnym nie spotkać się niebie 

I modlitwie samotnej ująć tego sromu, 

Wyciągają rąk sploty daleko przed siebie, 

Do boga, nie znanego zaiste! nikomu. 



Najwyższy a pozornie najuboższy z bogów 

Wzgardził tym, co widzialne, dostępne dla czasów 

I nie stworzył pól szumnych, ni jezior, ni lasów, 

I nie spoczął na zlocie ołtarznych barłogów! 



Hufy konnych aniołów snu jego nie strzegą 

Ni go poją kadzideł wonności i żary! 

Nikt się nigdy zaprawdę! nie modlił do niego, 

Nikt mu za nic dziękczynnej nie składał ofiary! 



Tylko oni w modlitwie od wieków najpierwszej 

Wzywają, aby zwolił w prześladowań święto 

Zginąć śmiercią, co gałąź żywota zwichniętą 

Krwawym kwieciem męczeństwa dostojnie zawierszy! 



Trwożni nasłuchiwacze szmerów i półgłosów 

Darmo się pochylają nad brzegiem otchłani! 

Męczennicy, nadzieją ostatnią chłostani, 

Nie mogą się doczekać należnych im stosów!... 



Ale ów bóg, przed którym nie wszyscy są równi, 

Widząc ich w całej bólów brzydocie i pięknie, 

Pamięta, jak mu tęczą bywali wysnuwni 

I jeżeli ma serce ono dla nich pęknie!